• 19:47

    تهران

  • 16:17

    لندن

  • 19:17

    دبی

  • 23:17

    شانگهای

  • 18:17

    ترکیه

ISO 9001:2015

مفهوم ISO 9001:2015 چیست؟

ISO 9001:2015 مجموعه ای از مقررات است که در سطح بین المللی معتبر شناخته می شود. وشرکت ها از آن به منظور بهبود کیفیت محصول یا خدمات خود در درون سازمان استفاده می کنند.
ISO 9001:2015 یکی از استاندارهای خانواده استانداردهای ISO 9000 است که شامل مدارک وراهنماهای متعددی است. در حال حاضر در این خانواده بیش از ۲۰ مدرک وجود دارد و کماکان مدارک جدیدی به آن اضافه می شود یا مدارک موجود مورد بازنگری قرار می گیرد تا به درک بهتر استاندارد در بین شرکت ها کمک کند ومدل های کسب وکار جدیدی تهیه وابداع گردد.
در نوامبر ۲۰۰۸ سازمان جهانی استاندارد سازی به معرفی مجموعه بازنگری شده استانداردهای مدیریت کیفیت بر مبنای مدل فرایندی اقدام نمود. در این مدل جدید تاکید بر رضایت مشتری وبهبود مداوم است.

ایزو ۹۰۰۱:۲۰۱۵ عمدتا مبتنی بر ۴ مدرک کلیدی است:

۱٫ISO 9000:2005   نظام های مدیریت کیفیت – واژگان ومفاهیم اساسی
۲٫ISO 90001:2008 نظام های مدیریت کیفیت – الزامات
۳٫ISO 9004:2000   نظام های مدیریت کیفیت – راهنمائی برای بهبود عملکرد
۴٫ISO 19011:2002 راهنمای ممیزی نظام های مدیریت کیفیت وزیست محیطی

چطور می توان متن استانداردها را تهیه کرد؟
برای خرید استانداردهای فوق می توانید از لینک های زیر استفاده کنید:

۱٫ موسسه استاندارد ملی کشور خود را با مراجعه به این لینک پیدا کنید واستاندارد را از طریق آنها تهیه کنید:
www.iso.org/iso/en/aboutiso/isomembers/index.html
2. بطور مستقیم از طریق خود موسسه ایزو اقدام کنید: www.iso.org
اطلاعات بیشتر در مورد ایزو ۹۰۰۱ واستانداردهای هم خانواده آن برای پیدا کردن اطلاعات بیشتر در خصوص ایزو ۹۰۰۱ واستانداردهای هم خانواده از لینک های زیر استفاده کنید:
۱٫ موسسه اعتباردهی انگلستان (www.ukas.org :(ukas
2. موسسه استاندارد ملی کشور خودتان: www.iso.org/iso/en/aboutiso/isomembers/index.html
3. از طریق موسسه ایزو www.iso.org

برخی از اثرات و فواید استاندارد ISO 9001:2015:

1) ارتقای کیفیت محصول
استاندارد ISO 9001 مستقیما بیانگر کیفیت محصول نیست، بلکه همانطور که قبلا هم بیان شد نشان دهنده نظام مدیریت کیفیت است و استانداردهای دیگری مانند استاندارد اجباری ایران که توسط موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تدوین میشود یا CE مرتبط با محصول هستند.بنابراین کل این سیستم باید در جهت دستیابی به محصول با کیفیت باشد.معمولا هنگامیکه صحبت از کیفیت می شود انتظار آن است که سه عامل زیر مد نظر قرار گیرد:
۱) مشخصات فنی
۲) قیمت
۳) تحویل به موقع
معمولا در سازمانها ۳ نوع کنترل کیفیت وجود دارد: مواد اولیه، فرآیند و محصول بنابراین اگر چنانچه مواد اولیه مرغوب استفاده شود و فرآیندهای تولیدی، پشتیبانی و مدیریتی هم به خوبی کنترل شوند انتظار میرود که محصول با کیفیت مرغوب هم تولید شود.

۲) برخورداری از نظام رسیدگی به شکایات مشتری
معمولا وقتی صحبت از شکایت می شود منظور آن نیست که به مراجع قضایی  ارجاع داده شود، بلکه حتی نارضایتی مشتری به صورت تلفنی نیز به عنوان شکایت تلقی می شود. سازمانی که دارای گواهینامه ایزو ۹۰۰۱ می باشد، ممکن است از  روشهای مختلفی مانند سیستم تلفن گویا و واحد رسیدگی به شکایات مشتری یا خدمات پس از فروش برای این منظور استفاده کند.سازمان موظف است از رفع کامل شکایت کسب رضایت مشتری اطمینان حاصل کند.مشتری میتواند در صورت عدم رسیدگی از طرف سازمان به موسس صدور گواهینامه آن سازمان اطلاع دهد.یکی از روش های اخذ شکایت مشتری توزیع فرم نظرخواهی از مشتری است که متاسفانه به دلیل عدم اعتماد مشتریان و فرهنگ سازی درصد کمی از این فرمها تکمیل می شوند.

۳) رعایت الزامات قانونی محصول
یکی از الزامات استاندارد آن است که سازمان موظف به رعایت الزامات قانونی مانند استانداردهای اجباری تدوین شده توسط موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی است. در حال حاضر فقط ۴۵۰ کالا که اکثر آنها از نوع غذایی و بهداشتی هستند مشمول استاندارد اجباری هستند که در سالهای اخیر این تعداد رو به رشد است. این استاندارد اجزای متشکله بسیاری از این کالا ها را شامل نمی شود. بسیاری کالا ها مشمول استاندارد تشویقی هستند.هر شرکتی که تصمیم به اخذ گواهینامه ایزو بگیرد ابتدا باید الزامات قانونی کشور مانند موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را رعایت کند و گواهینامه های آنها را دریافت کند.

۴) برخورداری از سیستم ردیابی و شناسایی
محصول سازمانی که گواهینامه ایزو دارد معمولا دارای یک کد اختصاصی ردیابی است.این کد می تواند به صورت شماره چند رقمی باشد. این سیستم ردیابی مذکور، این امکان را به وجود می آورد که در صورت بروز مشکلی در محصول بتوان سوابق تولید محصول شامل فرآیندهای تولید، کنترلهایی که بر روی آن انجام شده، اپراتورها و ماشین آلات تولیدی و مواد اولیه مصرفی را حتی الامکان ردیابی کرد.

۵) سیستم امکان سنجی قرارداد
براساس الزامات استاندارد، سازمانی که این استاندارد را استقرار داده است باید قبل از عقد قرارداد نیازمندیهای مشتری را بررسی و امکان سنجی کند. این امکان سنجی تعهد سازمان را به برآورده کردن نیازمندی های مشتری افزایش می دهد.روش امکان سنجی قرارداد در سازمانهای مختلف، متفاوت است.

۶) برخورداری از پرسنل شایسته و آموزش پرسنل
تعیین شایستگی پرسنل به خود سازمان واگذار شده است و استاندارد جزئیات آن را تعیین نکرده است. شایستگی پرسنل به چهار عامل زیر بستگی دارد:
۱) تحصیلات
۲) آموزش
۳) مهارت
۴) تجربه

۷) تعهد مدیر ارشد
معمولا در ایران مدیر ارشد همان مدیر عامل است . مدیر عامل تعهد خود را به صورت کتبی از طریق خط مشی کیفیت اعلام میکند. مدیر ارشد در چارچوب خط مشی کیفی اهداف کیفی و برنامه دستیابی به آنها را تدوین میکند.مثلا کاهش ضایعات از  ۱۲% به ۸% در یک سازمان می تواند به عنوان هدف کیفی تلقی شود. یا حتی هدفی دیگر غیر از ضایعات تعیین شود.این در حالی است که هر دو دارای گواهینامه ایزو هستند.مدیر ارشد موظف به بازنگری کل سیستم مدیریت کیفیت به صورت دوره های مثلا ۶ ماهه است که اصطلاحا بازنگری مدیریت نامیده می شود.هدف از بازنگری مدیریت اطمینان از اثربخش بودن سیستم ایزو است.

۸) مشخص بودن شرح وظایف و اختیارات هر فرد
یکی از مزایای ایزو آن است که هر فرد از شرح وظایف و اختیارات خود آگاه است و این امر می تواند به جلوگیری از هرج و مرج در سازمان و ایجاد نظم درسازمان کمک کند.

۹) امکانات و زیر ساخت مناسب
سازمانی که دارای گواهینامه ISO 9001 است، باید از امکانات و زیر ساخت مناسب برخوردار باشد. تعیین امکانات مورد نیاز بر عهده خود سازمان است، ولی حداقل امکانات باید در حدی باشد که بتواند پاسخگوی نیازمندی های مشتری باشد.بنابراین حتی یک کارخانه امکانات و ماشین آلات قدیمی ممکن است موفق به اخذ گواهینامه شود.بسیاری از سازمانها به منظور استقرار این سیستم  مجبور به تامین ماشین آلات مورد نیاز، ساخت انبار و آزمایشگاه مناسب هستند.

۱۰) توجه به خرید مواد اولیه مرغوب
فرض کنید محصولی از اجزای مختلف ساخته شده باشد که سازمان برخی از آن اجزا را از بیرون یعنی تامین کننده خریداری می کند. مشتری نمی داند که کدام یک از اجزا توسط آن سازمان ساخته شده و کدام یک بیرون از سازمان.سازمان موظف به ارزیابی تامین کننده آن اجزا یا مواد اولیه قبل از خرید است. همچنین کالا هنگام ورود به کارخانه باید کنترل و آزمایش شده، مورد تصدیق قرار گیرد. این موضوع در مورد خدمات خریداری شده مانند تعمیرات، آموزش و … نیز مصداق دارد.

۱۱) اطمینان از صحت وسایل اندازه گیری
هنگامیکه شما کالایی را می خرید بر روی آن ممکن است برخی مشخصات فنی مثلا حجم، وزن، غلظت و … درج شده باشد. از کجا معلوم که این اعداد از دقت لازم برخوردار باشند.سازمانی که این استاندارد را پیاده سازی کرده باشد، موظف به کالیبره کردن تمامی وسایل اندازه گیری خود است.از این رو اندازه گیری با استفاده از مراجع دیگر کالیبره می شوند.

نتیجه گیری
استاندارد ISO 9001:2008 استانداردی عمومی است که تمامی سازمانها می توانند آن را استقرار داده، گواهینامه بین المللی دریافت کنند.معمولا در ایران سازمانهایی که به طرف استاندارد رفته اند در یکی از گروههای زیر قرار دارند:
۱) فشار از طرف مشتریان مانند خودروسازان
۲) استفاده از ابعاد تبلیغاتی آن
۳) استفاده از طرح سوبسیدی وزارت صنایع
۴) علاقه مندی به استفاده از مزایای استقرار ایزو – ISO

میزان اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت از سازمانی به سازمان دیگر متفاوت است. هدف از استقرار این استاندارد استفاده از اثر بخشی آن است. برخی از شاخصهایی که با استفاده از آن اثر بخشی را تعیین کرده عبارتند از:
– کاهش تعداد شکایات مشتری
– افزایش درصد رضایت مشتری
– کاهش ضایعات و دوباره کاری
– افزایش بهره وری نیروی انسانی
– یکنواختی در کیفیت محصول

میزان بهبود شاخص های فوق در سازمان های دارنده گواهینامه ایزو به عواملی مانند تعهد مدیریت، منابع مورد نیاز، درگیری و اعتقاد پرسنل به سیستم مدیریت کیفیت، فرهنگ سازی و … بستگی دارد. در هر صورت این سازمانها نسبت به مشابه خود که فاقد گواهینامه هستند از شاخص های بهتری برخوردار هستند، هرچند که ممکن است سیستم را به طور کامل اجرا نکنند.هرکدام از این استانداردها مزایای خاص خود را دارد و اکنون یک سازمان اعم از تولیدی یا خدماتی می تواند گواهینامه چندین استاندارد مدیریتی را دریافت کند.اگر سازمانی موفق به اخذ گواهینامه ISO 9001:2000 شود، می توان تغییراتی را در آن سازمان شاهد بود، ولی نباید انتظار معجزه داشت چرا که بهبود سازمان به عوامل بسیار دیگری مانند تجهیزات و ماشین آلات، تکنولوژی و دانش فنی و سرمایه و … بستگی دارد.

مزایای استاندارد ایزو ۹۰۰۱ :
ایجاد اطمینان در مشتری
ایجاد کنترل بیشتر بر فرایند های سازمان
بهبود ارتباطات درون سازمانی
ایجاد بستری مناسب برای بهبود کیفیت
حفظ و ارتقاء سطح دانش فنی و سطح کیفیت
پیشگیری از تولید محصول نامنطبق
کاهش ضایعات و دوباره کاری ها در خط تولید
بهبود عملکرد و افزایش بهره وری
کاهش میزان شکایات مشتریان و محصول مرجوعی
عملکرد سیستماتیک وقابل پیش بینی
اصلاح خطاها و پیشگیری از وقوع مجدد آنها

گسترش فرهنگ سازی و تفکر سیستماتیک

دفتر تهران: سهروردی شمالی- انديشه اصلی- نبش انديشه 6- پلاک 23
تلفن: 88471412 - 88471404 - 88471400 (021) - فاکس: 88440081 (021)

دفتر مشهد: بلوار فردوسی- نبش چهارراه فرامرز عباسی- مجتمع تجاری دهقان- طبقه سوم- واحد شماره 1
تلفن: 36068268 - 36068264 - 36068262 (051) - فكس: 36055477 (051)
تلفن مشاوره: 9099071741 (تلفن مشاوره بدون پیش شماره و تماس تنها از طریق تلفن ثابت امکان پذیر می باشد.)
Copyright © 2007 SohaToos. All rights reserved.
Design and Developed by: GreenWeb